Belgesellerim

DİVRİĞİ ULU CAMİ MİHRAB VE MİNBERİ-MIHRAB AND MINBER OF THE GREAT MOSQUE-SİVAS-TÜRKİYE

Yıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değil
 

Cennetkapı ile aynı eksen üzerinde olan mihrap, sivri kemerli bir niş olarak düzenlenmiştir. Sade, dendanlı ve işlemeli Rumileriyle göze batmaktadır. Derin ve iri silmeleriyle dikkat çekici hale getirilmiştir.

Kareye yakın dikdörtgen şeklinde, oldukça büyük boyutlu taş mihrap, kale kapısı veya saray kapısını anımsatmakta. Mihrap, duvar ve sütunlara oranla, daha sağlam taşlardan yapılmıştır. Mihrabın göz hizasının üstünde ki kısmı çok işlemelidir. Mihrabı, genişlik ve yükseklikleri ile daha heybetli hale getiren hafif oval silmeleridir. Silmelerin sağ ve sol tarafında göz hizasının üstünde ki yaprak bulutları eşsizdir. Yerden yaklaşık 2,5 m yukarıda; taşkınlıkları ve abartılarıyla dikkati çeken, içleri Rumilerle bezenmiş yaprak bulutlarının benzerleri yoktur. Yine sağ tarafta iki yaprağın arasından çıkan ve başı öne eğik /rükûda olduğu düşünülen bu kuş figürü çok anlamlıdır. Tam simetriğinde aynı figürü, eğilmiş/secde yapar halde görmekteyiz. Dış cephe de düz ve sade duvarlardan sonra, tüm ihtişamıyla öne çıkarılan taçkapı düşüncesi, mihrapta da uygulanmıştır.Mihrap nişinin üst bölümü, tamamen estetik lotos, palmet ve Rumilerle bezenmiştir. Nişin tam uç noktasına doğru, iki adet elif, ortada bir lale ve lalenin altına bir hilalin yerleştirildiğini görüyoruz. Ebcet hesabına göre elif, lale ve hilal ALLAH demektir. Burada;"Bütün kalpler ALLAH’A muhtaçtır. Yapılan bütün ibadetler ona gider. Allah insanların yüzlerine, giyimine, malına bakmaz. O ancak insanların kalbine bakar, felsefesi anlatılmak istenmiştir. Bu nedenle; Allah kelimesine yakın olan kalplerin içlerinin dolu, uzak olan kalplerin içlerinin boş olarak işlenmesi, kul ile Allah arasındaki ilişkiyi sembolize eden bir anlatım biçimidir. İçleri dolu kalplerin, Allah sevgisini benimsemiş insanları temsil ettiği,iddiaedilmektedir. MİNBER: Minber, ahşap geçme işlemeleri yönünden henüz yeterli ilerlemenin görülemediği bir çağda yapılmış, çok özel ve çok güzel bir eserdir. Anadolu Selçuklu Devleti zamanında yapılmış minberler arasında, kündekâri tekniğinin uygulandığı şaheserlerindendir. Dünyanın en uzun ömürlü ağacı olan abanoz ağacından yapılan Minber, cami ile yaşıt olup, bugün hala orijinalliğini korumakta ve kullanılmaktadır. Anadolu’da ki Selçuklu eserlerinin çoğunda, abanoz ağacından yapılmış minberleri görmekteyiz. Çok sert olan Abanoz ağacı işlenebilmesi için önce uzun süre, tuzlu su içerisinde bekletilerek, işlenecek hale getirilir. Tuzlu suda iyice yumuşayan ağaç, işlendikten sonra kurudukça ve zaman geçtikçe, sertleşir ve sağlamlaşır.Minberi yapan usta, minberin birleşim noktalarında tahta çivi, mukavemetini artırmak istediği noktalarda ise demir çivi kullanmış ve bu çivilerin başlarını da gizlemiştir.Minberin yüksekliği 7 metre, uzunluğu 4,2 metre, genişliği 103 cm. dir. Üzerindeki yıldız ve levhacıklar 5 ve 12 köşelidir. Minberde sağ taraf da 57, sol taraf da 57 olmak üzere toplam 114 yıldız deseni bulunmaktadır. Bu sayı, kuranı kerimdeki 114 ayetisimgelemektedir diye, düşünülmektedir. Minberin üzerindeki yazı kuşaklarında, 3’ü kitabe, 18’i de âyet ve hadis olmak üzere 21 adet Arapça metin mevcuttur. Yazılar, Selçuklu Sülüsü olarak tabir edilen yazı türüyle yazılmış olup bitkisel motiflerle bezenmiştir. Minber üzerinde; Bakara-Tövbe-Cin-Mümin-Yusuf sürelerinden ayetler ve Esma-ül Hüsna’dan bazı isimler bulunmaktadır. Minberin sağ tarafında, Selçuklu hat sanatı ile yazılmış, Al-i İmran Suresinin 16. ve 17. ayetleri yer almaktadır. Abanoz Minber korkuluğunda ”Bu kutsal Minberin dikilmesini âlim ve âdil melik dünyanın ve dinin keskin kılıcı, Halifenin yardımcısı H 638 (M 1240 ) yılında buyurdu” yazmaktadır. Yaklaşık 12 yılda, bu abanoz minberi yapan usta “ Tiflisli İbrahim’in oğlu Ahmed” adını, minberin sol yanında ki on iki ışınlı kartuşa işlemiştir. Selçukluların bilim ve akla verdikleri önemi göstermek için, Minberin üzerine “Faydasız ilim, kendisinden faydalanılmayan hazinedir.” hadisi şerif-i yazılmıştır. Minber korkuluğunun alt şeridindeki kitabede, “ Bu kutsal minberin yapımı, Allah aşkı için, dünyanın meliki (hükümdarı/sultanı/padişahı/sahibi), âdil, din ve dünyanın keskin kılıcı, müminlerin emirinin yardımcısı Şehinşah oğlu Süleyman oğlu, Ahmet – Allah ülkünü sürekli kılsın- tarafından H–634/M–1240–41 yılında emredilmiştir.” yazılıdır.

© Copyright 2021 . All Rights Reserved Dizayn by Bhttn

Search